Overslaan en naar de inhoud gaan

Armoede

Dikke Freddy wil ook op vakantie!

In gesprek met Dikke Freddy | 22 december 2017

De legendarische brieven van Dikke Freddy nemen de samenleving stevig en satirisch op de korrel. Schrijver van die brieven, auteur Erik Vlaminck, was te gast op het Forum Iedereen Verdient Vakantie 2017. Hij had drie brieven bij. Want Dikke Freddy wil ook met vakantie. Alleen blijkt dat allemaal niet zo vanzelfsprekend. Zijn schuldbemiddelaar wil niet meewerken. Dikke Freddy komt met een spitsvondige oplossing op de proppen. 

Eerste brief | Aan Frank De Rijcke, schuldbemiddelaar

Geachte heer,

U weigert om geld vrij te maken om mij te laten deelnemen aan een vakantie van Vakantieparticipatie. U beweert dat ik geen vakantie nodig heb omdat ik niet werk. Volgens u hebben alleen mensen die werken recht op vakantie. Om, volgens uw woorden, te ontsnappen aan de drukte van hun agenda.
Omdat u zich blijkbaar mijn drukte niet kan voorstellen, heb ik opgeschreven wat er vandaag in mijn agenda stond.

  • Ik ben opgestaan om negen uur. U zult zeggen: ‘Sta vroeger op’, maar ik heb geen geld om mijn kamer te verwarmen.
  • Ik heb mij aangekleed en ik ben naar de bibliotheek gegaan. Niet om er een boek te lenen maar wel omdat ik mij daar in de toiletruimte kan wassen en scheren.
  • Daarna ben ik naar het oplaadpunt voor de budgetmeter voor mijn elektriciteit gestapt. Omdat er amper budgetmeters zijn, is dat een half uur te voet voor mij. Een half uur heen. En een half uur terug.
  • Vervolgens ben ik naar Dokters van de Wereld gegaan om er mijn spuit te gaan halen tegen de suikerziekte. Ze waren daar kwaad omdat ik nog niet gegeten had. Daarom heb ik ter plaatse de kom soep gegeten die ik er kreeg.
  • Door die soep kwam ik bijna te laat bij de voedselbank. Veel verschil zou het niet gemaakt hebben want in mijn pakket zat alweer macaroni, rijst en puddingpoeder en ik heb geen gas om die boel op te warmen.
  • Na de voedselbank heb ik mij moeten haasten om op tijd op mijn afspraak met mijn maatschappelijk werker van het ocmw te zijn. Hoewel ik op tijd was, heeft hij mij een vol uur laten wachten. Zogezegd omdat hij dringende dingen te doen had en ik toch tijd genoeg heb.
  • Van het ocmw ben ik naar bakkerij Vercammen gegaan. Dat was weeral twintig minuten te voet, maar Vercammen sluit om vier uur en op dat moment krijg ik altijd de sandwiches die nog niet verkocht zijn. En vandaag ook een eclair en een tompoes.
  • Juist voor het sluitingsuur ben ik terug langs de bibliotheek gegaan. Om er op mijn gemak het toilet te gebruiken.
  • Daarna ben ik naar huis gegaan. Omdat ik weer voor vijf euro elektriciteit had heb ik een uur tv gekeken terwijl ik met mijn zere voeten in een badje water zat.
  • Vervolgens ben ik aan deze brief begonnen.

Denkt u dat mijn agenda echt niet druk genoeg is om een keer op vakantie te gaan. Ik droom er namelijk van om een keer vroeg op te staan. In een verwarmde kamer. Met een toilet en een douche vlakbij. Ik droom er ook van om echt te ontbijten. Om vervolgens nergens naartoe te moeten. Om geen afspraken te hebben. Om niet blij te moeten zijn met uitgedroogde sandwiches. Om licht te maken en tv te kijken zo lang ik het zelf wil.

Bent u bereid om mij ook uw drukke agenda door te sturen?
Ik groet u met de meeste Hoogachting,

Dikke Freddy.

 

Erik Vlaminck leest brieven van Dikke Freddy
7 december 2017, Forum Iedereen Verdient Vakantie
Erik Vlaminck leest brieven van Dikke Freddy

 

 

Tweede brief | Aan de directie van Vakantieparticipatie

Mevrouwen, mijn heren,

Ik lig overhoop met de heer Frank De Rijcke, mijn schuldbemiddelaar, omdat hij niet wil toestaan dat ik een week op vakantie ga. Om beter met hem in discussie te kunnen gaan heb ik gebruik gemaakt van een computer in de bibliotheek om eens op uw website te gaan kijken.
      Ik kwam daar een paar dingen tegen die ik niet zo goed begrijp. Het is daarover dat ik wat meer uitleg zou willen vragen.
      Om te beginnen het woord ‘Vakantieparticipatie’ zelf. Wat wil dat eigenlijk zeggen? Ik weet ook niet wat ‘inclusief vrijetijdsbeleid’ betekent. En wat zijn voortrajecten alstublieft? En wat betekent eigenlijk FAQ (F – A – Q)? Ik zie dat woord op veel websites staan.
      En ook: heeft kerndoelstelling iets te maken met een vakantie naast de kerncentrale van Doel? Daar ga ik dan liever niet naartoe.
      Ik ben op uw website ook gaan kijken naar de koppen van uw personeelsleden. Het leken mij, eerlijk gezegd, wel vriendelijke mensen. Maar waarom hebt u zes bruggenbouwers in dienst? U bent toch geen aannemersbedrijf dat ook vakanties inricht?
      In afwachting van uw antwoord groet ik met de meeste hoogachting,

      Dikke Freddy

 

Derde Brief | Aan Frank De Rijcke, schuldbemiddelaar.

Geachte heer

Vermits wij geen overeenstemming konden bereiken over een vakantie bij Vakantieparticipatie ben ik op zoek gegaan naar een andere oplossing.
      Op affiches op de zijwanden van de bushokjes las ik een aanbod van de heer Thomas Cook. Voor 269 euro kan ik tien dagen in volpension zijn hotel Copacabana in Griekenland verblijven. Als ik goed reken komt dat op 807 euro per maand.
      Ik heb mij bij de heer Cook ingeschreven voor een levenslang verblijf in hotel Copacabana. Ik heb hem uw adres doorgegeven voor de facturen. Vermits u elke maand 892 euro leefloon van mij ontvangt kan het geen probleem zijn om elke maand aan de heer Cook 807 euro te betalen. Met het overschot kunt u mijn schulden afbetalen.
      Ik denk dat deze regeling voor ons beiden goed is. Uw agenda zal minder druk zijn en de mijne ook.

      Met zakelijke hoogachting,

Dikke Freddy

Dikke Freddy

In gesprek met

Dikke Freddy leeft aan de zelfkant. Hij fulmineert, reclameert, corrigeert en filosofeert in brieven aan 'de leiders van dit land'. Elke brief is een aanklacht tegen de wantoestenden die hem en zijn lotgenoten treffen in hun dagelijks geploeter. Dikke Freddy is een personage van auteur Erik Vlaminck. 

Dit verhaal werd gepubliceerd op 22 december 2017 in de categorie Armoede.

Erik Vlaminck

Neergepend door

Erik Vlaminck is roman- en theaterauteur en voorzitter van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Hij schrijft ook de column Brieven van Dikke Freddy waarin een man in armoede zijn problemen aankaart bij de groten der aarde.  De column verschijnt op Sociaal.net.  

Meer over het werk van Erik Vlaminck lees je hier

Het recht op vakantie: evident maar nog niet verworven

In gesprek met Wendy Van de Cruys, leende haar oor | 23 november 2017

Afgelopen zomer beluisterde Wendy Van de Cruys tientallen verhalen over hoe mensen bijdragen tot vakantiekansen van anderen. Ze leende haar oor voor het grootschalig luisteronderzoek van Steunpunt Vakantieparticipatie. Luisterend betrad Wendy een wereld waarin armoede regeert, een wereld waar vakantie niet evident en toch nodig is. Welke verwondering neemt ze uit die ervaring mee? En waar ligt nog werk op de plank om het recht op vakantie voor meer mensen waar te maken?

 

Oren tweedaagse Oostende
Wendy (achteraan, derde van rechts) maakte deel uit van het 'Oren-team'.
Twee groepen van 15 vrijwilligers haalden na een gezamenlijke training
honderden verhalen op in heel Vlaanderen.

 

Waarom vakantie?

Wendy: ‘Een moeder zei: ‘doordat ik  mijn kinderen eens mee op uitstap kan nemen, hebben zij een betere toekomst.’ Ik zal die uitspraak nooit vergeten. Het gaat ook om de ontspanning samen, eens even weg zijn uit de zorgen, maar wat deze moeder zegt, gaat veel dieper. De kinderen ontdekten de trein, de sfeer van de stad, gebouwen, kunst. In de stad is alles anders dan thuis. Kinderen ontdekken een andere, grotere wereld. Ze kunnen de mogelijkheid van een ander leven verbeelden. De moeder hoopt dat ze daardoor op zoek zullen blijven gaan naar de grotere wereld.

Ik hoorde hoe begin september een hel kan zijn voor kinderen en ouders die zich geen vakantie kunnen permitteren. Ik zag meermaals ouders in tranen vertellen hoe kwetsend die eerste schooldagen zijn wanneer de kinderen hun vakantieverhalen uitwisselen. Daarin zit voor veel ouders de drive om minstens een dag op stap te kunnen met hun kinderen.’

“Ik hoorde veel mensen vertellen dat ze bij stress teruggrijpen op vakantieherinneringen. Dat ze daar zelfvertrouwen uit putten.” – Wendy Van de Cruys

Hoe vinden mensen de weg?

Wendy: ‘Waar ik zo blij verrast van was: er bestaat veel hulp voor mensen in armoede. Maar aan de schaduwzijde daarvan zag ik hoe hoog de werkdruk in sociale organisaties. Ik verwonderde me over de versnippering in honderd-en-een vzw’s die amper met elkaar praten. Die complexiteit zorgt voor chaos in het hoofd van mensen. Eerlijk: het lijkt me bijna een voltijdse job om dat allemaal een beetje te begrijpen.

“Ik begrijp helemaal dat mensen behoefte hebben aan één hulpverlener die dicht bij hen staat en hen bij zowat alles op weg kan helpen.”

Ik hoorde ook verhalen van mensen die gewoon niet weten hoe ze het aan boord moeten leggen om een vakantie te organiseren. Als ze beginnen nadenken over vakantie, raken ze overweldigd door wat er allemaal te doen valt: bestemming kiezen en bespreken, een briefje van het ziekenfonds binnenbrengen, vervoer uitvlooien, valies inpakken. Dat komt als een immense berg op hen af. Dan zeggen ze ‘laat maar zijn.’ Wat jammer is.’

Hulp vragen is een stressfactor

Wendy: ‘Als je in armoede leeft,  zijn je hersens voortdurend in gevaarmodus. Je leeft in feite in een tunnel. In de wachtruimte van een sociale organisatie begint het te malen in hun hoofd. Mensen vertelden me hoe moeilijk, bijna onmogelijk, het is om hun hulpvraag te (durven) stellen. Ze hebben tijd nodig om te marineren. Daarom werkt een buurthuis zo goed, denk  ik. Daar kunnen mensen rustig een tas koffie drinken, de boel een beetje observeren. Pas als alles veilig voelt, zullen ze iemand kiezen met wie ze willen spreken over hun vraag.’

Het recht op vakantie nog meer bekendmaken!

Wendy: ‘Maar er zijn nog veel mensen die het bestaan van de mogelijkheden van Vakantieparticipatie helemaal niet kennen. Het was voor sommigen een echte shock wanneer ik hen daarover vertelde. ‘Hoe is het mogelijk dat niemand me dat ooit vertelde’, vroegen ze dan vertwijfeld, soms verontwaardigd.  Bij mensen die niet in armoede leven, hoorde ik een gelijkaardige verzuchting. Vaak kennen zij immers mensen in hun omgeving die nooit vakantie kunnen beleven.  ‘Hoe komt dat toch dat ik dat nog nooit in het straatbeeld heb gezien’, vroeg iemand mij. Ik denk dat deze mensen een belangrijke schakel zijn. Als sterke, zorgzame burgers weten wat er mogelijk is, kunnen zij voor kwetsbare mensen in hun omgeving een groot verschil maken.’

 

Wendy Van de Cruys

In gesprek met

Wendy Van de Cruys leende haar oor voor het grootschalig luisteronderzoek van Steunpunt Vakantieparticipatie van Toerisme Vlaanderen.

Gedurende de zomer van 2017 sprak ze met tientallen mensen over de vraag hoe we in Vlaanderen vakantie mogelijk maken voor elkaar. Ze kwam in buurthuizen, Rap op Stap-kantoren, sociale organisaties, vakantieverblijven en ging op bezoek bij mensen thuis.

‘Ik vond het geweldig’, zegt Wendy. ‘Ik heb altijd geweten dat ik graag luister naar mensen, dat ik wil helpen door gewoon te luisteren, de stilte z’n werk te laten doen. Alleen had ik daar nooit een aanleiding of een methodiek voor. Die kreeg ik nu wel, en het was heerlijk. Ik moest gewoon luisteren, hoefde niets op te lossen, maar kon mensen -als ze dat wilden – soms wel een stapje verder helpen.’

 

Dit verhaal werd gepubliceerd op 23 november 2017 in de categorie Armoede.

Neergepend door

Griet Bouwen is nieuw(s)maker voor het netwerk Vakantieparticipatie. Ze houdt van een hartelijk gesprek en stelt graag vragen die een verschil maken. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Contacteer onze redactie en zet je verhaal kracht bij.

“Vrijheid, je kunt niet beschrijven wat dat doet”

In gesprek met Alain H., geëngageerd voor mensen in armoede | 10 november 2017

Ja, hij weet wat armoede is. Ooit sliep hij buiten op een bank. Daarna kon hij naar een appartementje. Hij weet hoe het leven is als je de elektriciteit niet kunt betalen. Als je niet naar de dokter kunt of durft, ook als het hoognodig is. Voor Alain H. is het ergste achter de rug. Hij engageert nu zich voor lotgenoten bij Hart Tegen Armoede en vzw Wieder in Brugge, een vereniging waar armen het woord nemen. ‘Maar het woord krijgen alleen is niet genoeg’, zegt Alain. ‘De mensen moeten ook toegang krijgen – en durven nemen – tot de schone dingen van ’t leven. Eens weg kunnen hoort daar absoluut bij.’

Alain vertelt:

‘Iedereen moet af en toe zijn verzetje hebben. Je moet eens uit je kleine leefwereld kunnen stappen. Efkens niet moeten koken. Vrijheid ontdekken. Een paar dagen vakantie laat de mensen ervaren dat er in hun leven ook een vrije kant mag zijn. Dat ze ook recht hebben op een plaatske in de samenleving.

Vrijheid ervaren, wat dat doet? Heel veel, mevrouw. Je kunt dat niet beschrijven. Allez, ik was vorig jaar met de armoedeverenigingen in Amsterdam. Een verblijf van één nacht was het, en dat heeft zoveel in gang gezet. We zijn bij Madame Tussaud geweest, hebben op de walletjes gewandeld. Ik had dat al wel gezien op de tv, maar toen was ik er écht.

"Ik heb toen dikwijls tegen mezelf gezegd: Alain, jong, je bent hier, je staat hier, je maakt het echt mee. Ik ga dat nooit meer vergeten"

Dankzij de armoedeverenigingen ben ik al op veel plaatsen geweest. Ik heb Clouseau gezien, en Will Tura, en Jo Vally. We zijn in Poperinge geweest, en in Amsterdam. Ik kan daardoor dingen beleven die ik anders nooit zou kunnen. Dat is toch een beetje een luxe, een heerlijke luxe. Dat levert een mens een gevoel van vrijheid op.

Het doet zoveel deugd. Het is daarom spijtig dat veel mensen in armoede niet van die vrijheid kunnen profiteren. Er zijn kansen genoeg, dat is het probleem niet. Het sociaal huis in Brugge organiseert vakanties en concerten. Ze doen dat heel goed.

Maar de mensen durven soms niet de stap zetten. Veel mensen verbergen liever hun armoede dan hulp te vragen. Ze willen niet naar een OCMW gaan, bang hun fierheid te verliezen. Dat hun ouders of familie iets zou weten van hun miserie is voor hen een nachtmerrie. Er is nog veel verdoken armoede, neem dat gerust van mij aan.

Wat zou helpen? Ik denk dat we nog meer moeten doen om de mogelijkheden in de media te brengen. Niet alleen op websites en facebookgroepen voor mensen in armoede, want vele mensen durven daar gewoon niet op klikken.

"We moeten manieren zoeken om mensen in armoede te bereiken zonder dat ze moeten tonen dat ze in armoede leven."

Het is goed dat mensen die dat willen hun verhaal kunnen vertellen. Want er is in de samenleving nog weinig begrip voor armoede. De mensen oordelen te gemakkelijk. Dan zien ze iemand in armoede met een tablet bijvoorbeeld, en lap, dan hebben ze al hun oordeel klaar. Maar zo simpel ligt dat allemaal niet. Iedereen wil gewoon zijn best doen om erbij te horen.

Trouwens, iedereen kan in armoede verzeild geraken. Of je nu uit een rijk gezin komt of uit een familie die al generaties met armoede worstelt. Een mens kan ziek worden, of dikke pech hebben. Ik kan ervan meespreken. En ik zeg: iedereen moet de kans krijgen om te genieten van het leven en mee te profiteren van alles wat er in de samenleving aan schone dingen te beleven valt.’

Alain H.

In gesprek met

Alain H. woont in Brugge. Hij engageert zich bij Een Hart Tegen Armoede en vzw Wieder, een Brugse vereniging waar armen het woord nemen. We ontmoetten Alain toen de Vakantietoer van Steunpunt Vakantieparticipatie aankwam bij Hostel Snuffel in Brugge. 

Dit verhaal werd gepubliceerd op 10 november 2017 in de categorie Armoede.

Neergepend door

Griet Bouwen is nieuw(s)maker voor het netwerk Vakantieparticipatie. Ze houdt van een hartelijk gesprek en stelt graag vragen die een verschil maken. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Contacteer onze redactie en zet je verhaal kracht bij.

Waarom toerisme toewijding verdient

In gesprek met Taleb Rifai, Secretaris-Generaal UNWTO, de Wereld Toerisme Organisatie van de Verenigde Naties | 19 september 2017

Halong Bay, Vietnam. Een adembenemend blauwgroen meer waaruit hoge bergen oprijzen. Secretaris-generaal van UNWTO Taleb Rifai koestert de herinnering aan zijn tocht op het meer, dobberend in een houten bootje. Niet alleen omwille van de plek, die tot een van de mooiste plaatsen op aarde mag gerekend worden. Op het water beluisterde hij een verhaal dat hij nog altijd blijft vertellen. Een verhaal dat treffend weergeeft waarom de kopman van UNWTO hoopt dat natieleiders een grote toewijding aan toerisme ontwikkelen. ‘Toerisme is niet alleen een mega economische sector. Toerisme kan levens veranderen.’

‘Sinds die dag aan Halong Bay zie ik het verhaal achter elke mens. We mogen niemand ooit zien als onze bediende. We zijn allemaal mensen. We hebben allemaal een verhaal.’ - Taleb Rifai

Halong Bay

 

Dit is het verhaal van Halong Bay:

 

 

“We gingen aan boord van een houten boot.
De stuurvrouw nam ons mee op het water.
Ik vroeg haar of ze van het dorp was.
Ze vertelde me over haar leven.
Dat ze op de rijstvelden had gewerkt.
Zwaar werk, aan een karig loon.

Twee jongens en een meisje had ze.
Ze wist wat armoede betekende.

En toen kwam de overheid met een project.
Liet tweehonderd houten bootjes bouwen.
Zij greep de kans om er eentje uit te baten.
Om toeristen een het paradijs te tonen.

 

 

Sinds die dag veranderde haar leven, vertelde ze.
Haar gezin heeft een dak boven het hoofd.
De kinderen studeren aan de universiteit.

De zaken gaan goed. Werk is er genoeg.
Een buurvrouw helpt inmiddels.
De twee vrouwen delen de winst.

Ik vroeg of ze deugd heeft van haar werk.
Ze keek me aan. Ze lachte. Ze zei:
‘Natuurlijk. Ik hou van mensen. Net als jij.”

 

Toerisme opent onze samenleving

De opleving van het toerisme in Vietnam stuwde het leven van deze vastberaden moeder opwaarts. Door de ogen van haar gasten herontdekte ze de schoonheid en tradities van haar land. Elke dag ontmoet ze mensen die anders zijn dan zij. Mr. Rifai: 'Daarom is toerisme mijn passie. Ik hoop dat regeringsleiders ontdekken dat toerisme hun toewijding verdient. Toerisme is meer dan economie. Het opent onze samenlevingen voor verschil, en daar worden we allemaal betere mensen van.’ 

foto's: Marianne Schapmans

Taleb Rifai

In gesprek met

Taleb Rifai, Secretaris-Generaal van de Wereld Toerisme Organisatie (UNWTO). 2017 werd door de verenigde naties uitgeroepen tot het ‘Internationale Jaar van Duurzaam Toerisme voor Ontwikkeling.’ De Wereld Toerisme Organisatie – UNWTO – kreeg de opdracht om de transformerende kracht van toerisme op de wereldagenda te plaatsen. Meer weten over de campagne Travel-Enjoy-Respect kan hier.

Bij Toerisme Vlaanderen ijvert het Steunpunt Vakantieparticipatie al ruim 15 jaar voor het recht op vakantie voor iedereen. Bovendien bracht Administrateur-Generaal Peter De Wilde onlangs het gesprek op gang over hoe reizen mensen en gemeenschappen verandert. Dat is ook de overtuiging van UNWTO-Secretaris Generaal Taleb Rifai. ‘Toerisme is het medicijn voor zovele ziekten die de wereld vandaag treft. Toerisme draagt bij aan economie, educatie en technologie op mensenmaat. Toerisme bouwt bruggen van wederzijds begrip en tolerantie,’ zegt de UNWTO-topman.

Mr. Rifai (°49) staat sinds 2010 aan het hoofd van de UNWTO. Aan het einde van het bijzondere jaar 2017 geeft Taleb Rifai de fakkel door. We reisden naar Madrid, ontmoetten de man en kwamen terecht in een achtbaan van verhalen en wijsheid. Met een warme glimlach, felle lichtjes in de ogen en doorleefde visie gidste hij ons doorheen een labyrint van verhalen en conclusies.

In drie stukjes vertellen we over wat we nooit meer zullen vergeten.
'Waarom toerisme onze toewijding verdient'
'Reizen: respecteer, waardeer en geniet van wat anders is'
'Sociaal toerisme is een hefboom voor het recht op reizen'

 

Dit verhaal werd gepubliceerd op 19 september 2017 in de categorie Armoede.

Neergepend door

Griet Bouwen is nieuw(s)maker voor het netwerk Vakantieparticipatie. Ze houdt van een hartelijk gesprek en stelt graag vragen die een verschil maken. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Contacteer onze redactie en zet je verhaal kracht bij.

We hebben allemaal wel ‘iets’ met vakantie

In gesprek met Mohammed, Saadia, Gerke, Wanda, Maryan, Nicole, Patricia, Helga, Eddy en Hanne. | 5 juli 2017

De komende maanden wil Steunpunt Vakantieparticipatie tweeduizend verhalen horen: verhalen van mensen die vakantie mogelijk maken voor elkaar. Want Toerisme Vlaanderen, sociale organisaties en toeristische ondernemers willen begrijpen wat mensen helpt om toch vakantie te beleven, ook als hen dat op eigen kracht amper lukt. Dertig vrijwilligers voeren honderden persoonlijke gesprekken. Op 19 juli trekt de zanghappening ‘Iedereen Verdient Vakantie Toer door Vlaanderen’ op gang en overal in Vlaanderen komen groepjes vakantiegangers en vakantiemakers samen voor een vertelworkshop. Het gloednieuwe Rap op Stap initiatief van vrijetijdscentrum De Kruierie beet enthousiast de spits af.

5 juli 2017 - Het is een schone, warme zomeravond. Terwijl andere mensen genieten van een terrasje, de tuin of de koelte van een boswandeling, komen negen inwoners van Balen naar de Kruierie voor een vakantiebabbel. Wat betekent vakantie in ons leven? Hoe moeilijk is het soms om vakantie te beleven? En wat maakt het mogelijk dat mensen vakantiekansen krijgen, ook als dat niet zo vanzelfsprekend is?

Vakantie, niet onder één betekenis te vatten

‘Vakantie’ blijkt een woord met heel verschillende betekenissen. De verhalen zijn soms vrolijk, soms verbijsterend. Er zijn verhalen die getuigen van grote moed of intens medeleven. Sommige vakantieverhalen zullen voor altijd verbonden zijn met verdriet. En soms worden we sterker van vakantie, al is het maar omdat we onze plan leren trekken.

Reizen, je plan trekken of verlaten worden | Mohammed, een 25-jarige vluchteling uit Somalië, spreekt over ‘reizen’. Op reis zijn, vluchten voor gevaar in eigen land bracht hem ondermeer in Yemen, Servië, Griekenland, Turkije. Hij leerde culturen kennen, en kan zich intussen behelpen in vijf talen. Helga vindt haar eigen kracht door alleen thuis te zijn en met een beetje hulp van een vriendin toch vakantie voor zichzelf mogelijk te maken. Patricia herinnert zich hoe ze al klein meisje jaar na jaar werd gedropt in een vakantiekolonie. Gedropt en vervolgens vergeten. Dertig jaar later doet het nog altijd pijn.

workshop balen
Saadia, Maryam en Mohammed

 

Uitgenodigd worden, eenzaam zijn of brute pech | De negentienjarige Wanda vertelt over een campingvakantie, die ze samen met haar zus beleefde. Broer Gerke herinnert zich hoe zijn vader ooit de vakantie van zijn broer redde door financieel tussen te komen. Saadia weet nog goed hoe eenzaam ze zich voelde toen ze pas in België woonde en de hele familie op vakantie was. Nicole vertelt hoe een langverwachte daguitstap met zoontje Wim wegens een plotse ziekte niet door kon gaan. Maryan was onder de indruk van een leraar die een benefiet organiseerde om een kind in armoede mee op vakantie met de school te laten gaan.

Vakantie: we hebben er allemaal wel ‘iets’ mee

De verhalen gaan over kansen krijgen, pech hebben, durf tonen en mensen ontmoeten die iets helpen mogelijk maken. Het zijn verhalen waarin soms financiële steun helpt, maar vriendschap nog meer betekent. ‘We hebben allemaal wel iets met vakantie,’ concluderen de vertellers. Vakantie is niet altijd vrolijk. Soms doet het pijn. En worden we daar dan sterker van? Soms wel, soms niet. En heel af en toe blijft oud vakantieverdriet een leven meegaan. ‘Het is wat het is’, zeggen ze.  ‘We kunnen alleen maar proberen om onszelf, onze kinderen en elkaar nu het geschenk van mooie vakantieherinneringen te bieden.’

Steunpunt Vakantieparticipatie toert met haar verhalenworkshops doorheen Vlaanderen. Wil jij ook een tof moment organiseren voor je vrijwilligers, vakantiegangers of medewerkers? Onderzoek je graag mee hoe we met z’n allen vakantie mogelijk maken voor elkaar? Laat van je horen, en we komen graag af om de workshop te begeleiden. Gratis en voor niets. En met welgemeend vakantie-enthousiasme.

Worskhop Kruierie

In gesprek met

Het kersverse Rap op Stap kantoor in vrijetijdscentrum De Kruierie zei meteen ‘ja’ op de uitnodiging van Vakantieparticipatie voor een babbel over hoe we vakantie mogelijk maken voor elkaar.  Vrijetijdsbemiddelaar Hanne Weckx nodigde negen mensen uit. Mohammed, Saadia, Gerke, Wanda, Maryan, Nicole, Patricia, Helga en Eddy vertelden elkaar verhalen en ontdekten hoe verschillend ‘vakantie’ voor iedereen is en hoe we elkaar nodig hebben om van vakantie een heerlijke tijd te maken.

Eén van hen is vrijwillig vakantiebemiddelaar in Rap op Stap Balen. Nicole neemt inspiratie mee uit de verhalen zegt ze. Inspiratie die ze kan gebruiken in haar advies aan mensen in armoede die dromen van een deugddoende vakantie. Allemaal zeggen ze aan het einde van de avond: dit was leuk! Hoe fijn is het om onze verhalen te mogen vertellen! Hoeveel deugd doet het om ervaringen uit te wisselen! Hoe enthousiast worden we door met elkaar te praten over vakantie! Vertellen over vakantie, ’t is al een beetje vakantie.

Dit verhaal werd gepubliceerd op 5 juli 2017 in de categorie Armoede.

Neergepend door

Griet Bouwen is nieuw(s)maker voor het netwerk Vakantieparticipatie. Ze houdt van een hartelijk gesprek en stelt graag vragen die een verschil maken. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Contacteer onze redactie en zet je verhaal kracht bij.

De schone kant van ’t leven voor iedereen bereikbaar maken

In gesprek met Karel De Rudder | 29 juni 2017

‘Als ik hoor dat mensen vanuit Aalst naar Plopsaland gaan met de bus, ouders met kinderen die godbetert drie tot vier uur op de bus zitten, dan vraag ik me altijd af: hoe heb je het er in godsnaam voor over?’ Voor Karel De Rudder, UiTPAS - medewerker bij Cultuurnet Vlaanderen zeggen anekdotes als deze alles over de kern achter het recht op vakantie. Die kern noemt Karel: verlangen. Verlangen om – net als alle andere mensen – gewoon van vakantie te kunnen genieten. Daarom blijft het nodig om alle resterende drempels tot vakantie en vrijetijd weg te halen. Om geen andere reden dan die ene essentiële: vrijetijd en vakantie is genieten. En genieten is een belangrijk stuk van ’t leven.

Dat mensen niet meer zouden moeten pleiten, smeken en plooien voor hun recht op vakantie, maar zich gewoon mogen overgeven aan verlangen, dromen en genieten van vakantie: daar is het Karel om te doen. Dus moeten alle drempels en alle vormen van – vaak goedbedoeld – paternalisme eruit.

Om met het paternalisme te beginnen: vakantie is een doel-als-doel.

Gewoon op vakantie kunnen moet genoeg zijn. Een doel-als-doel. Niet een doel-als-middel om achteraf weer beter tegen ’t leven te kunnen. Niet omdat het goed voor je is, of omdat het je sterker maakt om later werk te vinden. Karel: ‘Dat kunnen fijne neveneffecten zijn, maar nooit de ultieme reden om iemand wel of geen vakantiekansen te bieden.’

“De schone kant van ’t leven bestaat toch uit rondlopen, rondkijken, samenzijn, genieten. Vakantie, da’s daarom gewoon een stuk van het leven.”

Onder de woorden van Karel klinkt een niet mis te verstane vraag aan mensen die mee beslissen over vakantiekansen voor mensen in armoede: kan en wil je ’t mee mogelijk maken, gewoon omdat vakantie bij het leven hoort? Wil je die voor-wat-hoort-wat gedachte loslaten? Aan jou wordt toch ook niet gevraagd wat vakantie je oplevert?

De drempels dan

Dat er nog te veel mensen zijn die geen vakantieplannen maken, zegt hoegenaamd niets over hun al dan niet verlangen naar vakantie. Het zegt alles over drempels die hen in de weg staan. De kostprijs en de verplaatsing bijvoorbeeld, om de twee meest voor de hand liggende maar even te noemen. Maar ook dat mensen in armoede elk jaar opnieuw moeten bewijzen of ze nog recht hebben op korting of een bijdrage van het OCMW. Elk jaar opnieuw aan een hulpverlener moeten vragen of vakantie er inzit:  het maakt mensen klein. Karel: ‘Dat kan een vernederende ervaring zijn, die mensen liever niet doormaken. En dan wordt het een drempel.’

Drempels wegnemen is waardigheid respecteren

We zijn in Vlaanderen wel goed bezig om die drempels weg te werken. Het systeem van Vakantieparticipatie, waarbij partner-organisaties de verantwoordelijkheid nemen dat de kortingen bij de juiste mensen terecht komen, is een stap in de goede richting. UiTPAS is dat ook. Beide systemen zorgen ervoor dat mensen in armoede kunnen deelnemen zonder dat zichtbaar is voor anderen dat zij recht hebben op een korting. Dat schakelt het risico uit dat mensen in situaties komen die hun waardigheid aantast.

Het werk is nog niet gedaan

‘Een volgende stap zou kunnen zijn dat mensen hun korting op daguitstappen niet meer vooraf moeten aanvragen. Dat ze - net als andere gezinnen - op een mooie zomerdag kunnen vertrekken en korting krijgen aan de kassa van een attractie, zegt Karel.  Voor UiTPAS hoopt Karel tegen het einde van dit jaar een grote stap voorwaarts gezet te hebben. Cultuurnet werkt aan een koppeling tussen UiTPAS en de kruispuntbank. Dan wordt het verkrijgen van kortingstarieven op vrijetijdsactiviteiten weer minder belastend voor mensen. Karel: ‘Ja, dat wordt mooi. Eén keer aanmelden, en dan kan je erop vertrouwen dat je krijgt waar je recht op hebt. Dat scheelt een hoop gedoe. Die energie kunnen mensen dan richten op het uitkijken naar, plannen en beleven van cultuur, vrijetijd en vakantie.’

Foto header: (c) Karel De Rudder

Karel De Rudder

In gesprek met

Karel De Rudder werkt bij CultuurNet Vlaanderen en bouwt er mee aan de verspreiding van de UiTPAS in een groeiend aantal Vlaamse gemeenten. De UiTPAS moedigt mensen aan deel te nemen aan vrijetijd en culturele activiteiten in eigen buurt. UiTPAS combineert een voordelenprogramma voor iedereen, met financiële kortingen voor mensen in armoede. Zo kunnen ze makkelijker en zonder stigmatisering deelnemen aan het vrijetijdsleven.

Een UiTPAS tegen kansentarief aanvragen doe je bij het OCMW, sociale dienst, de Welzijnsschakel van jouw gemeente of rechtstreeks bij een aantal vrijetijdsorganisaties. Dit wordt lokaal bepaald. Kijk op de website van Cultuurnet om te ontdekken of jouw gemeente ook een UiTPAS uitgeeft.  Op 8 juni 2017 werd de 100.000ste UiTPAS uitgereikt.

Dit verhaal werd gepubliceerd op 29 juni 2017 in de categorie Armoede.

Neergepend door

Griet Bouwen is nieuw(s)maker voor het netwerk Vakantieparticipatie. Ze houdt van een hartelijk gesprek en stelt graag vragen die een verschil maken. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Contacteer onze redactie en zet je verhaal kracht bij.

Enthousiasme: een ziekte die je graag wil hebben

In gesprek met Emily De Laere, Sporta | 8 juni 2017

Ze is jong, enthousiast en vastbesloten een verschil te maken. Omdat elk kind het recht heeft om z’n kracht en talent te vinden. Omdat samen sporten en spelen je oplaadt. Omdat elk kind onschuldig is, ongeacht de situatie waarin het opgroeit. De plek waar ze haar missie in de praktijk brengt is Sporta. Emily De Laere (25) is er diversiteitsmedewerker. Ze voelt zich gedragen door een netwerk van collega’s binnen en buiten haar organisatie. ‘In een netwerk met anderen vind ik de kracht en de ideeën om aan de boom te blijven schudden. Het houdt me gefocust op de essentie’, zegt Emily. We praten met haar over wat er bij Sporta in beweging kwam.

Als diversiteitsmedewerker helpt Emily om van Sporta een open huis te maken voor mensen die op eigen kracht niet de weg vinden naar sportactiviteiten en -vakanties. Ze ruimt drempels op en ondersteunt kwetsbare kinderen en jongeren om de stap naar een Sporta-kamp te zetten. In een bijzonder lerend netwerk bij Vakantieparticipatie vormt ze visie, vindt er ideeën en voelt zich omringd door partners en supporters. In dat lerend netwerk draait het om het ontdekken van sterkten, creëren van kansen en ontwerpen van aantrekkelijke acties.

Emily, jij voelt je gedreven om een verschil te maken. Hoe maakt vakantie een verschil in het leven van kinderen?

Emily: ‘Elk kind is anders. Er is voor mij daarom niet één juist antwoord op die vraag. Maar we zijn allemaal mensen, en op kamp kan je even alles loslaten en voelen dat je mens bent. Eens even weg geweest zijn, de batterijtjes opgeladen, voelen dat je erbij hoort. Dat mag al genoeg zijn.’

Voelen dat je mens bent, zeg je. Wat betekent dat voor jou?

Emily: ‘Dat je ervaart dat je leven niet alleen draait om moeilijke dingen. Dat je sterkten hebt, verlangens, dromen. Ik denk dat net die ervaringen eerst wegvallen als je in een moeilijk leven vastzit. Als je dat even kan doorbreken, kan er weer veerkracht ontstaan. Het zou kunnen, maar het is niet het doel. Alleen al de ervaring even weg te zijn, bij anderen te mogen zijn, is waardevol op zich. Kinderen zijn trouwens onschuldig, altijd. Kwetsbare kinderen groeien op met een hele bagage. Ik geloof dat ze op kamp kansen krijgen om weer te zien wie ze zijn, wat ze dromen, wat ze goed kunnen. Dat betekent voor mij mens-zijn: de kans om jezelf te ervaren.’

Spel op kamp
Spelenderwijs kansen krijgen op jezelf te ervaren.

 

Wat doe jij om meer kinderen kansen te geven om dat te beleven?

Emily: ‘We hebben dit jaar de inschrijvingsprocedure voor kwetsbare kinderen sterk vereenvoudigd, in samenwerking met Steunpunt Vakantieparticipatie. Aanmeldingen komen via het Steunpunt bij mij terecht, en dan ga ik op weg met de gezinnen. Ik heb met hen een persoonlijk contact voor, tijdens en na de vakantie. We halveerden de kostprijs voor gezinnen in armoede en doen er nog een extra korting bovenop. En de resultaten zijn om keitrots van te worden: er zijn nu (ruim voor de zomervakantie n.v.d.r.) al meer inschrijvingen dan we vorig jaar na de zomervakantie hadden. In onze nieuwe beleidsnota heeft diversiteit een belangrijkere plek gekregen.’

Hoe krijg je dat voor elkaar in je organisatie?

Emily: ‘Ik durf op dezelfde nagel te blijven kloppen. En ik deel verhalen, verhalen, verhalen. Door te vertellen over kinderen die bijvoorbeeld zelf een jaar lang sparen voor dat kamp, krijgen collega’s en vrijwilligers meer begrip en respect. Verhalen brengen leefwereld en werkwereld met elkaar in verbinding. Tegen een verhaal heb je geen verweer. Het raakt ons. Het doet ons beseffen dat we samen iets kunnen betekenen in het leven van een ander. Ik hou het gesprek erover gaande. Ik help zoeken naar een goeie manier van begeleiding op kamp, zonder te stigmatiseren. Ik hou mee in de gaten van de gevolgen van beslissingen zijn op kwetsbare kinderen. Als een kamp geannuleerd wordt bijvoorbeeld, communiceren we nu veel zorgzamer naar hen.’

'Alleen al de ervaring om samen met andeen even weg te zijn, da's genoeg vakantie.'

 

Ik zie je enthousiasme. Zijn er toekomstplannen die je koestert?

Emily: ‘Ik wil mijn kennis over armoede en uitsluiting verder verspreiden bij mijn collega’s van de kampen. Ik wil ook graag de waarderend onderzoekende benadering (geleerd in het Appreciative Inquiry Lerend netwerk n.v.d.r.) verder verankeren. Ik gun mijn collega’s ook die leerervaring, en de ervaring van samenwerking en solidariteit die ik in het Lerend netwerk heb ervaren. Ik heb er vertrouwen in dat we samen de shift kunnen maken van het denken in resultaten naar de focus op mensen én resultaten.

Tenslotte, uit pure nieuwsgierigheid: wat houdt je gaande?

Emily: ‘De verhalen, en het deel mogen zijn van een netwerk van collega’s in het werkveld. Verhalen zijn er genoeg. Ik leef te midden van verhalen en getuigenissen over hoe vakantie een verschil maakt in het leven van kinderen. We kunnen dat niet meten. Maar we hebben gelukkig wel verhalen om daarover met elkaar te praten. En verder: in het lerend netwerk vond ik kracht om aan de boom te blijven schudden. Weten dat je niet alleen op de barricade staat beweegt mij om altijd nieuwe dingen te gaan doen. Samen praten en werken met anderen houdt mij in contact met de essentie. Interesse, vragen en waardering ervaren van anderen geeft mij kracht om anderen te besmetten met mijn enthousiasme. En enthousiasme, dat is toch een ziekte die je graag wil hebben…’

Emily De Laere

In gesprek met

Emily De Laere is diversiteitsmedewerker bij Sporta. In haar organisatie brengt ze aandacht voor de inclusie van kwetsbare kinderen, jongeren en volwassenen. Ze stimuleert en ondersteunt medewerkers van sportactiviteiten en vakantiekampen om hun werking te openen en aan te passen zodat iedereen erbij kan en zich thuis kan voelen.

Sporta is partner in het netwerk Vakantieparticipatie van Toerisme Vlaanderen. Emily nam deel aan het eerste Appreciative Inquiry Lerend Netwerk van Vakantieparticipatie. ‘Die leerervaring bracht me de ervaring van solidariteit en beweegt mij om veel meer dingen te gaan doen. Ik stap nu graag én open in nieuwe trajecten en samenwerkingsverbanden, omdat ik ontdekte dat we samen een verschil kunnen maken.’  Een tweede editie van dit lerend netwerk start op 13 juni 2017. 

Dit verhaal werd gepubliceerd op 8 juni 2017 in de categorie Armoede.

Neergepend door

Griet Bouwen is nieuw(s)maker voor het netwerk Vakantieparticipatie. Ze houdt van een hartelijk gesprek en stelt graag vragen die een verschil maken. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Contacteer onze redactie en zet je verhaal kracht bij.

Digitaal verhaal: ‘Met niets heb je heel veel’

In gesprek met Fanny Bulcke | 24 januari 2017

‘Kan je ’t je inbeelden, dat je als moeder met blote voeten in een diepe put terecht komt, en de aarde van onder je nagels moet halen omdat je eruit wilt? Dat je tranen moet laten zonder dat de kinderen het mogen zien? Dat je huis vol spanning hangt, en alle leuke dingen verdwenen zijn? Zo begint Fanny Bulcke haar verhaal. Een verhaal van de scherpte van plotse armoede. Het verhaal van  de kracht van een moeder. Het verhaal van mogelijk maken wat onmogelijk lijkt: vakantie!

Fanny schreef en vertelt haar verhaal. Kijk. Ervaar de kracht. Bewonder.
Dit is moederschap, een kracht die zicht dwars door zware klei van armoede een weg naar het licht baant.

 

Over de videoverhalen
Fanny ging samen met Hilde, Jenneke, Claudine, Dirk, Rita, Carine, Marleen en Patrick in op de uitnodiging van Vakantieparticipatie om hun vakantie-ervaringen te vertellen via een ‘digital story’. Lees hier meer over de workshop. In hun persoonlijk videoverhaal vertellen ze met eigen stem wat vakantie voor hen betekent. De videoverhalen delen we in de loop van de komende weken op www.iedereenverdientvakantie.be en via het Youtube-kanaal van Steunpunt Vakantieparticipatie, Toerisme Vlaanderen.

Bekijk alvast:
‘Vakantiegangers doen oproep aan hulpverleners en beleid’
'Vakantie is vrijheid durven nemen' 

Fanny Bulcke

In gesprek met

Fanny Bulcke woont in Diksmuide. Fanny is gehuwd met Dries. Het koppel heeft drie dochters. Fanny en Dries hebben pech gehad. Een faillissement duwde hen in de armoede. Ze werkten hard om uit de put te geraken. Het lukt. Lees er hier meer over: 'Je eigenwaarde is van jezelf, die laat je je niet ontnemen.'

Dit verhaal werd gepubliceerd op 24 januari 2017 in de categorie Armoede.

Neergepend door

Griet Bouwen is nieuw(s)maker voor het netwerk Vakantieparticipatie. Ze houdt van een hartelijk gesprek en stelt graag vragen die een verschil maken. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Contacteer onze redactie en zet je verhaal kracht bij.

Toerisme: hefboom in strijd tegen armoede en ecologisch herstel.

In gesprek met Martha 'Pati' Ruiz Corzo, Mexico | 10 januari 2017

Toerisme kan een krachtige motor onder lokale ontwikkeling zijn, zegt de Mexicaanse activiste Martha Ruiz Corzo. Martha is pionier van het project Grupo Ecologico Sierra Gorda, Het uitgestrekte natuurgebied herbergt hoge bergen en diepe canyons. Dankzij een bijzonder microklimaat herbergt de omgeving een enorme diversiteit aan planten en dieren. In dit beschermd natuurgebied ondersteunt de Grupo Ecologico organisaties en bewoners in hun economische ontwikkeling, met respect voor de behoeften van de planeet. Toerisme is een belangrijke hefboom in die ontwikkeling. Martha legt uit.

Martha Ruiz Corzo: ‘Projecten rond duurzame ontwikkeling opzetten in onze regio is een complexe uitdaging. Het land is eigendom van vele kleine boeren die vaak extreem arm zijn. Die kan je niet zomaar opleggen dat ze hun natuurlijke omgeving moeten beschermen. Je moet daarom mensen kansen geven om zich weer te verbinden met hun omgeving. Als ze ervaren hoe de kwaliteit van hun omgeving impact heeft op hun eigen levenskwaliteit, verandert er wel iets.

Het belangrijkste werk van Grupo Ecologico Sierra Gorda is milieu-educatie, zegt Martha. 'We organiseren festivals voor Moeder Aarde. De hele gemeenschap neemt daaraan deel. We zingen liederen over de schoonheid van het land, over de geschenken die moeder aarde voor ons heeft. Zo voelen we steeds meer dat we van haar komen en naar haar teruggaan. Dat maakt een wezenlijk verschil in de visie en het gedrag van mensen.’

Martha zingt:

Micro-ondernemingen, gerund door vrouwen

Martha: ‘Zonder zorgzame economische ontwikkeling is geen duurzaam herstel van de natuurlijke omgeving mogelijk. Economisch zetten we sterk in op toerisme. Op dit moment telt onze regio al 83 toeristische micro-ondernemingen, meestal gerund door vrouwen. Op 24 plekken in de regio kunnen toeristen verblijven in cabins. Toeristen kunnen bij onze vrouwelijke onderneemsters workshops meemaken rond pottenbakken, kaas maken, kruidenremedies en lokale tradities.

Toeristen stappen daardoor in onze wereld en maken bijzondere dingen mee. We horen hen vaak zeggen hoe prachtig ze het vinden om tijd met de lokale mensen door te brengen, samen met ons een maaltijd te delen. Ze geven hun ogen de kost, genieten van de geuren en komen thuis in onze gemeenschap. Een vakantie bij ons is je onderdompelen in de overvloed van geschenken van Moeder Aarde.’

Toerisme stimuleert veerkracht

Martha: ‘De toeristen vinden het aanbod blijkbaar boeiend, want ze komen in steeds grotere aantallen. Dat moedigt onze onderneemsters aan. De vrouwen worden creatief. Ze ontwikkelen nieuwe vaardigheden en nieuwe producten. Ze verbeteren de kwaliteit van hun logies, van hun borduurwerk, hun keramiekwerk en het voedsel dat ze produceren. Daar profiteert uiteindelijk de hele gemeenschap toch van!’

De economische situatie verbetert.

Martha: ‘Het geeft me een diepe voldoening om te zien dat de leefsituatie van onze mensen verbetert. Ze hebben nu wél een inkomen. Onze vrouwelijke onderneemsters krijgen respect van hun echtgenoten en familie. Het kleine beetje geld dat ze met hun activiteiten verdienen maakt een groot verschil.’

Duurzame band met het land waarop je leeft

Martha: ‘Na jarenlang samenwerken, zien we dat onze mensen een nieuwe liefde voor hun land ontwikkelen. Dat hun wortels dieper gaan. Dat is bijzonder, want veel van onze mensen zijn ooit naar Amerika uitgeweken. Als ze dan terugkomen, zijn ze de band met hun land kwijtgeraakt. Bij ons leren ze opnieuw dat ze Mexicaan zijn, dat ze deel zijn van een vreugdevol volk!’

Martha ‘Pati’ Ruiz Corzo

In gesprek met

Martha ‘Pati’ Ruiz Corzo woont in Sierra Gorda in Centraal Mexico. Ruim dertig jaar geleden gooide haar gezin het roer radicaal om. Ze kozen voor een eenvoudig leven middenin de natuur. Martha is pionier van de Gruppo Ecologico Sierra Gorda. De missie van Gruppo Ecologico Sierra Gorda is de natuurlijke rijkdommen van de regio bewaren en tegelijk de economische ontwikkeling van de gemeenschap bevorderen. Toerisme speelt daarin een belangrijke rol.

 

Dit verhaal werd gepubliceerd op 10 januari 2017 in de categorie Armoede.

Neergepend door

Griet Bouwen is nieuw(s)maker voor het netwerk Vakantieparticipatie. Ze houdt van een hartelijk gesprek en stelt graag vragen die een verschil maken. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Contacteer onze redactie en zet je verhaal kracht bij.

Cultuur beleven is je mens-zijn ervaren

In gesprek met Eric Joris, Filip Vanderbeek en gasten PSC Open Huis | 9 december 2016

Aan ’t Schoolplak - Aantwaarps voor de Schoolstraat in Antwerpen Noord – ligt het ontmoetingslokaal van PSC Open Huis. De vitrine oogt sober. Wie de deur openzwaait ervaart een volkse hartelijkheid. Je krijgt een handdruk, men vraagt je voornaam, biedt je een dampende tas koffie aan. Dit is een plek waar elke maand meer dan dertig ontmoetingsactiviteiten worden gepland en voorbereid. Dit is een plek waar mensen het netwerk vinden dat ze omwille van het isolement van armoede ontbreken. Dit is een plek waar recreatief sporten, gezondheid en cultuurbeleving hoog in ’t vaandel worden gedragen. Waar het plezier van samenzijn voelbaar is. Waar cultuur met een grote ‘C’ geschreven wordt. Waar cultuur menswaardigheid betekent, verfijning, respect.

We zijn te gast in Open Huis om poëzie te maken. Gedichten over het gevoel dat vakantie nalaat. Vijftien mensen verzamelen rond de tafel. Poëzie is voor de meesten van hen vertrouwd terrein. Ze ontmoeten elkaar maandelijks in een activiteit die Krakende Letters heet. Ze lezen poëzie, schrijven, dragen voor en luisteren. Ze diepen wel vaker thema’s uit via poëzie. Dit jaar deden ze een project rond verbeelding. Volgend jaar staat een verkenning van verlies op stapel. En wij mogen er even tussendoor met het thema vakantie.

De groep 'Krakende letters', met in het midden gastdichter Jan Somers.

 

Het voelt als een eer, een geschenk. Want dit huis ademt cultuur. Middenin wat mensen de vergeetput van Antwerpen noemen, en daarmee Antwerpen Noord bedoelen, is Open Huis een oase waar mensen close en tegelijk verfijnd met elkaar omgaan. Groepswerker Filip Vanderbeek spreekt de mensen aan met ‘u’. Het is bijzonder.

Geef mensen een netwerk en zelfsturing

‘De nadruk van Open huis ligt op netwerkvorming’, zegt coördinator Eric Joris. ‘Dat mensen een netwerk hebben is ontzettend belangrijk.' In maandelijkse planningsvergaderingen stellen de mensen samen een activiteitenprogramma op. ‘Alles vertrekt hier van de mensen zelf’, zegt Eric. ‘Hun ideeën, vragen en behoeften staan centraal, en dat hoort ook zo in een vereniging waar armen het woord nemen.’ Op de activiteitenkalender staan recreatieve sportactiviteiten, vorming, activiteiten rond gezondheid en voeding en cultuur. Veel cultuur!

Cultuur maakt ons tot mens

Groepswerker Filip Vanderbeek helpt culturele grenzen verleggen. ‘Cultuur beleven is veel meer dan eropuit trekken’, zegt Filip. Cultuur inspireert, vormt, maakt mensen creatief. Cultuur beleven is jezelf ontwikkelen, je mens-zijn ervaren. Een gevoel voor schoonheid ontwikkelen, je laten raken door ideeën van anderen, de taal van kunst voelen in je eigen lijf.

Voorbij het evidente durven gaan

‘Bij Open Huis vinden we een stevige culturele ontwikkeling belangrijk. We zoeken ook de moeilijkere dingen op. We duiken in specifieke kunststromingen, bezoeken niet evidente tentoonstellingen, gaan naar voorstellingen van filharmonische concerten en naar de opera.’ De mensen leven samen toe naar die uitstappen. Ze duiken in de geschiedenis van een opera, leren over de componist, ontdekken de geschiedenis, maken kennis met het verhaal en de muziek. Want goed voorbereid begrijp je zoveel meer van de essentie van een kunstwerk, vinden ze bij Open Huis.

Betaalbaar houden dankzij steun en netwerk

Via tegemoetkomingen van het Fonds voor Vrijetijdsparticipatie, het Steunpunt Vakantieparticipatie en tal van vriendschappelijke contacten met kunstvolk uit Antwerpen, slaagt Open Huis erin dat culturele aanbod betaalbaar te houden. ‘De meeste van onze mensen leven in armoede. Sommigen waren vroeger arm en zijn nu iets beter af. Maar - het blijft hard om te horen -  er zijn ook mensen die het met 200 euro leefgeld per maand moeten stellen. En ze hebben nood aan een netwerk, aan contacten met andere mensen en activiteiten die de zinnen verzetten.’

Wereld rond mensen groter maken

Eric: ‘De essentie van ons werk is mensen stappen helpen zetten. Zodat hun vertrouwen in zichzelf en in de buitenwereld kan groeien. We willen hen goesting doen krijgen naar méér, ook buiten de kring van Open Huis. Dat ze ook bij andere verenigingen durven aansluiten, de stap zetten naar een leesclub, poëzie gaan schrijven, vrijwilligerswerk gaan doen in een buurtschool, het kinderziekenhuis of de Roma. Dat is voor ons de essentie van basiswerk: mensen sterker maken, zodat hun wereld groter wordt.’

En de gedichten?

Gedichten voordragen
Voordragen wat samen gecomponeerd werd.

Zes poëtische parels werden geboren in minder dan drie uur tijd. We nemen ze mee naar het Steunpunt Vakantieparticipatie. Op 15 december stellen we ze voor op het Forum Vakantieparticipatie. De mensen van Open Huis zullen er ook bij zijn. Want die willen met eigen ogen zien hoe hun creaties hier en daar een gevoelige snaar kunnen raken.

 

 

 

fotografie: Jan Somers
PSC Open Huis

In gesprek met

Eric Joris en Filip Vanderbeek werken bij PSC Open Huis. ‘PSC’ staat voor Protestants Sociaal Centrum.  De vereniging werd bijna 40 jaar geleden opgericht door enkele dames die iets voor mensen in armoede wilden doen en een huis oprichtten waar mensen terecht konden voor hun vragen, een kop koffie en ontmoeting met lotgenoten. Open Huis is erkend als ‘vereniging waar armen het woord nemen.’ De ‘P’ (van protestants) weerspiegelt nog de oorsprong, maar sluit niemand, van welke levensbeschouwelijke visie ook, uit.

Dit verhaal werd gepubliceerd op 9 december 2016 in de categorie Armoede.

Neergepend door

Griet Bouwen is nieuw(s)maker voor het netwerk Vakantieparticipatie. Ze houdt van een hartelijk gesprek en stelt graag vragen die een verschil maken. Heb je zelf een verhaal dat je graag deelt? Contacteer onze redactie en zet je verhaal kracht bij.

Pagina's

Copyright © 2018 Steunpunt vakantieparticipatie | Disclaimer | Privacy |